Macaristan Cumhurbaşkanı ve Adalet Bakanı istifa etti
![](https://habersarayduzu.com.tr/wp-content/uploads/2024/02/macaristan-cumhurbaskani-ve-adalet-bakani-istifa-etti-UDzqjNOF-780x470.jpg)
Cumhurbaşkanı Katalin Novak, Katar’a yaptığı resmi ziyareti yarıda kesip cumartesi günü öğle saatlerinde geri döndüğü Budapeşte’de yaptığı konuşmada istifasını duyurdu, akşam devlet televizyonunun yayınını kesti.
Novak’ın yanı sıra eski Adalet Bakanı milletvekili ve avukat Judit Varga da milletvekilliğinden istifa ederek siyaseti bıraktığını açıkladı.
Varga, bu yılki Avrupa Parlamentosu seçimlerinde iktidardaki FIDESZ aday listesinin başında yer aldı.
Başbakan Viktor Orban’ın yakın çalışma arkadaşlarının istifaları siyasi şok yaratsa da son birkaç gündeki gelişmeler göz önüne alındığında sürpriz olmadı.
İstifaların arkasında ne yatıyor?
Sonuçta istifalara neden olan ve iktidardaki FİDESZ partisini son derece zor durumda bırakan gelişme, ülkedeki muhalif basının ortaya çıkardığı özel bir başkanlık affıydı.
Papa Francis’in geçen yıl nisan ayında Macaristan’a yaptığı ziyarette Cumhurbaşkanı Katalin Novak, o dönemde görevde olan Adalet Bakanı Judit Varga’nın imzaladığı öneriyle bir mahkum için özel af çıkarmıştı.
Ve o dönemde basına duyurulmayan bu özel başkanlık affı, kararın imzalandığı tarihten neredeyse tam bir yıl sonra muhalif basın tarafından ortaya çıktı.
Çocuklara cinsel istismarda bulunan, çocuklara yalan vaatlerde bulunan kurum müdürüne yardım eden ve bu nedenle iki yıl hapis cezasına çarptırılan devlete ait bir çocuk esirgeme kurumunun müdür yardımcısı hakkında af kararı çıkarıldı.
Beş gün önce basına yansıyan bu af kararı ülkede bomba etkisi yarattı. Siyasi görüşleri ve hangi partiyi destekledikleri ne olursa olsun insanlar, cumhurbaşkanının çocuk tacizinden yargılanıp hüküm giyen bir kişiye neden af çıkardığını sorgulamaya başladı.
Muhalefet, ilk gün hem cumhurbaşkanının istifasını hem de yaklaşan Avrupa Parlamentosu seçimlerinde prestijiyle FIDESZ AP listesinin başında yer alan eski adalet bakanı Judit Varga’nın listeden çıkarılmasını talep etti.
Skandalın üçüncü gününden itibaren cumhurbaşkanlığı sarayı önünde gösteriler başladı.
İktidar partisinin tepkisi ne oldu?
Skandalın patlak vermesinin ardından ilk günlerde iktidar partisi FİDESZ’den gelişmelere ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadı.
Hükümete yakın basın başlangıçta olayı görmezden gelmeyi tercih etti. Yapılan yorumlar çoğunlukla cumhurbaşkanının affının özel bir af olduğu ve bu nedenle cumhurbaşkanının bu konuda açıklama yapma zorunluluğunun olmadığı yönündeydi.
Hükümeti zora sokan en önemli etken, Viktor Orban’ın hem seçimlerde hem de sivil toplum örgütlerini ve sivil toplum örgütlerini denetlemek için hazırladığı programlarda stratejik açıdan değerli unsurlar arasında aileleri ve çocukları korumaya yönelik tedbirlere her zaman ilk sırayı vermesiydi. basmak.
Bugün Cumhurbaşkanlığı’ndan ayrılmak zorunda kalan Katalin Novak, daha önce Aile ve Çocuklardan Sorumlu Bakan olarak görev yapıyordu. Aynı zamanda 3 çocuk annesi olan Katalin Novak, çok çocuklu ailelere yapılan sosyal yardımların artırılmasına yönelik faaliyetleriyle de tanınıyordu.
Ayrıca pedofili suçlarına karşı taviz vermeme unsuru Viktor Orban’ın hükümet programında yer alan bir ilkeydi ve Macaristan’da eşcinsellere karşı çocukları istismardan korumaya yönelik tedbirin öne çıkarılarak alınan acımasız tedbirler Avrupa Birliği tarafından da eleştirildi.
Bu arka plan göz önüne alındığında, hükümetin en üst kademelerindeki iki değerli ismin neden pedofili bir mahkuma özel af çıkardığı sorusunu yanıtlamak elbette çok zordu.
Muhalefetin saldırısı güçlenirken ve cumhurbaşkanının istifası için imzalar toplanırken, iktidardaki şaşkınlık ve sessizlik nihayet olayın dördüncü gününde Viktor Orban’ın radyo konuşmasıyla son buldu.
Orban radyo konuşmasında ne dedi?
Viktor Orban, sert konuşmasında, 5 çocuğu ve 6 torunu olduğunu, başlarına bir şey gelmesi durumunda ilk düşüneceğinin, onlara zarar veren kişinin parçalanması olacağını söyledi.
Cumhurbaşkanının adını vermeden, olayı anlayamadığını, sorumluluğu üstlenip bir şekilde açıklama yapılması gerektiğini, bu tür olayların yaşanmaması için anayasada değişiklik yapılacağını ve başkanlık aflarının kısıtlanacağını ifade etti. şu andan itibaren bir olay.
Gelişmelerin bu aşamasında yorumcular, olayların cumhurbaşkanının istifasına kadar gitmeyebileceği yorumunu yapıyordu. Evet Viktor Orban iktidar partisinin resmi görüşünü açıklamıştı, hataydı ama yansımaları kontrol altına alınabilir, anayasa değişikliğiyle olay yatıştırılabilirdi.
Ancak tepkiler azalmak yerine artıyordu. Aynı günlerde cumhurbaşkanının danışmanları da birbiri ardına görevlerinden istifa ettiklerini açıkladılar. Gösteriler yoğunlaştı ve muhalefet, cumhurbaşkanı istifa edene kadar her gün konut önünde gösteri yapacaklarını duyurdu.
Cumhurbaşkanlığı köşkü önünde toplanan üniversite ve lise öğrencileri, ellerinde taşıdıkları oyuncak ayıları, ağızları bantlanmış olarak, köşkün önüne bırakmaya başladı.
Muhalefet Avrupa Parlamentosu’na önerge sundu, çocuk istismarına ilişkin tutumu net olan Papa Francis’e de heyet gönderildi.
Ve belki de istifa sürecini sonlandıran en önemli etken kamuoyu araştırmasıydı. İstifadan bir gün önce basına yansıyan bir habere göre hükümet, halkın tepkisini ölçmek amacıyla acil bir kamuoyu araştırması yaptırıyordu.
Anketin resmi sonuçları açıklanmadı. Ancak pedofili bir mahkûma af verilmesinin kamuoyunun hükümet yanlısı ya da muhalif kesimleri tarafından anlayışla karşılanmayacağını bilmek için kahin olmaya gerek yoktu.
Novak istifa konuşmasında ne dedi?
Katar gezisini yarıda kesen Katalin Novak, devlet televizyonuna çıkarak kendisini bir anne, bir hanımefendi ve ülkesini çok seven bir Macar olarak tanıttı.
Büyük bir onur duyduğu başkanlık makamının kendisine verdiği öncelikli görevin, kesiminden bağımsız olarak halktan herkesin desteğini almak olduğunu vurguladı.
Bu misyonun kusur kabul etmeyeceğini, yanlış bir şey yaptıysa bunun sorumluluğunu alacağını belirterek, “Evet hata yaptım, bu hatadan geri dönüş yok, o yüzden istifa ediyorum” dedi. postalamak.”
Aynı dönemde basına yansıyan bir başka haber de eski adalet bakanının da siyaset sahnesinden çekildiği haberini verdi.
Bundan sonra ne olacak?
Anayasaya göre Cumhurbaşkanının görevinden istifa etmesi halinde doksan gün içinde parlamento tarafından yeni bir devlet başkanı seçiliyor.
Macaristan’da bu istisnai bir durum değil. 2010 yılında tekrar FIDESZ tarafından atanan Pal Schmitt, profesörlük tezinin değerli bir kısmının intihal olduğunun ortaya çıkması üzerine iki yıl görev yaptıktan sonra istifa etti.
İstifaların ardından hükümet ve Viktor Orban elbette unsurlara olan bağlılıklarını vurgulayacak ve yaklaşan yerel ve Avrupa Parlamentosu seçimlerinde muhalefetin bu gelişmeleri siyasi sermaye olarak kullanmasını engellemeye çalışacak.
Muhalefet ise Fidesz’in atadığı devletin en üst kademesindeki bir kişinin eski adalet bakanıyla birlikte istifaya zorlanmasını bir zafer olarak görecek.
Ancak bu istifaların muhalefetin saldırısını durdurup durduramayacağı henüz belli değil. Muhalefetin son iki gündür bu olayın rejim sorunu olduğunu vurgulaması, yükselen dalganın çabuk sakinleşmeyeceğini gösteriyor.
Hala bilinmeyen bir diğer detay ise, cumhurbaşkanı ve eski adalet bakanının onunla işbirliği yaparak neden pedofil davası mahkumuna özel af verme ihtiyacı duymuş olabileceğidir.
İktidar bu olayı iki siyasetçinin kişisel hatası olarak göstermeye çalışırken, muhalefet ise hukuku hiçe sayan otoriter ve popülist siyasi rejimin bu tür gelişmelere kaçınılmaz olarak yol açtığı tezini vurguluyor.